Ramazan ayında bu beslenme şekli tamamen değişmektedir. Oruç tutarken 14-16 saat süren açlık, metabolizmayı olumsuz etkiler. Sağlıklı olan her kişi oruç tutabilir. Fakat oruç tutmaya sağlığı elvermeyen kişilerin bu konuya hassaslıkla eğilmeleri gerekmektedir. Özellikle kalp-damar, böbrek, diabet, mide, yüksek tansiyon sorunu olanların belirli aralıklarla ilaç kullanma zorunlulukları vardır. Bu gibi kişilerin özel diyet uygulamaları gerekmektedir. Ayrıca hamileler, gelişim çağındaki çocukların ve aşırı yaşlıların da oruç tutmaları tehlikelidir.

Oruç Nasıl Açılmalıdır?

Geleneğimizde olan zeytin veya hurma ile oruç açılabilir. Üzerine 1 bardak oda sıcaklığındaki su içilmeli ve biraz dinlenmeye çekilmelidir. Böylelikle midemizin rahat etmesini de sağlayabiliriz. Sonra çok sıcak olmayan katı yağlardan uzak yapılmış bir kase çorba yavaş yavaş içilmeli. Üstüne etli sebze yemeği, yoğurt, salata, zeytinyağlı (gene ılık) sebze yemeği yenmelidir. Tatlılardan mümkün olduğunca uzak durulmalı, mümkünse tatlıları yemekten 1-2 saat sonra tüketmeli çeşidi de hafif olan sütlü tatlılardan olmalıdır.

Meyve yemekten 2-3 saat sonra ara öğün olarak alınmalıdır. Ara öğün olarak ayrıca değişiklik yapmak gerekirse bitki çayı ile tahıl grubu (galeta, grisini, kurabiye vs.) tüketilmelidir.

Sahur Nasıl Olmalıdır?

Kesinlikle sahura kalkılmalıdır. Çünkü bu hem kan şekerinin aşırı düşmesine engel olmakta hem de metabolizmanın daha iyi çalışmasını sağlamaktadır. Sahurda en uygun mönü bizim için kahvaltılıklardır. Bunlardan şarküteri ürünlerinden kaçınılmalıdır. Nedeni hem susuzluk hissini arttırması hem de yağ oranının yüksek olmasıdır.

Bunların yerine proteinden zengin yumurta, peynir gibi besinler süt ile birlikte tüketilirse daha iyi tokluk sağlar. C Vitaminini de eksik etmemek için söğüş domates, salatalık veya meyve yenmesi gerekir. Bazı günlerde bu mönüden sıkılanlar için çorba, 1 kase yoğurt ve börek de (fırında yapılmış) yenilebilir. Sahurda tatlı yenilirse susamayı erkene alır.

Su Tüketimi Nasıl Olmalıdır?

Su ihtiyacımız olan günlük 8-10 bardak hakkımızı bu araya sığdırmamız gerekir. Bu çay+su+meyve suyu şeklinde olabilir. Sahurda çok su içme idrar miktarını arttıracağı için şişkinlik ve uykunun kaçmasına neden olur.

Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hasan Yetim, pekmezin özellikle kış aylarında tüketilmesi gereken çok değerli bir besin olduğuna dikkat çekerek, ”Pekmez, büyüme çağındaki çocuklar, işçiler, sporcular, gebe ve emzikli anneler için, eşsiz bir gıda maddesidir” dedi. Prof. Dr. Hasan Yetim, AA muhabirine yaptığı açıklamada, geleneksel Türk tatlılarından olan pekmezin, en çok üzümden üretildiğini, bunun yanı sıra Anadolu’nun bir çok yöresinde dut, incir, erik, şekerpancarı, karpuz, keçiboynuzu (harnup) ve hurma gibi şeker içeriği yüksek meyvelerden de pekmez yapılabildiğini ifade etti.

Pekmezin, çok değerli bir besin maddesi olmasına karşın istenen düzeyde tüketilmediğinden yakınan Prof. Dr. Yetim, şunları söyledi:

”DİE’nin yapmış olduğu bir anketin sonucuna göre, toplu yerleşim bölgelerinde yaşayan insanların yüzde 60′nın hiç pekmez tüketmediği ortaya çıkmıştır. Halbuki pekmez, içerdiği besin maddeleri bakımından çok önemli bir besin kaynağıdır. İnsan sağlığına birçok yararı olan
pekmez, özellikle soğuk havalarda çok iyi bir enerji kaynağıdır. Pekmezde bulunan glikoz ve früktoz, birer monosakkarit olduğundan, sindirim sisteminde hemen emilmekte ve hemen metabolize edilerek enerjiye dönüşmektedir. Bundan dolayı, acil enerji ihtiyacı olanlar için gerekli ve doğal bir gıda maddesidir.”

-PEKMEZİN BEBEKLER İÇİN ÖNEMİ-

Prof. Dr. Hasan Yetim, bebeklerin beslenmelerindeki en önemli gıda maddelerinden iki tanesinin protein ve karbonhidrat olduğuna dikkat çekerek ”Bebek ve çocukların yedikleri karbonhidrattan yararlanmaları
için, bunların sindirim sistemindeki enzimler tarafından
monosakkaritlere kadar parçalanmaları gerekmektedir. Pekmez, içermiş olduğu şekerin tamamı monosakkarit olduğundan, bebek ve çocukların beslenmesinde çok önemli bir besin kaynağıdır. Bebeklik dönemi beyin
gelişmesinin en önemli dönemi olup, bu dönemde beynin enerji ihtiyacı çok fazladır. Beyin, enerji kaynağı olarak glikozdan başka şeker kullanmadığı için de bebeğe yeterli glikoz verilmediği zaman beynin gelişmesinde duraklama ve yetersizlik olacaktır” dedi.

Yetim, 2 kaşık pekmezin, 2 mg demir, 80 mg kalsiyum ve 58 kilo kalori enerji içerdiğini de belirterek ”Pekmez, büyüme çağındaki çocuklar, işçiler, sporcular, gebe ve emzikli anneler için eşsiz bir gıda maddesidir. Sağlık açısından pek çok yararı olan pekmez, özellikle soğuk havalarda tüketilmelidir. 200 gram pekmez, kalori açısından 1150 gram süte, 300 gram ekmeğe veya 350 gram ete eşdeğerdir. Üzüm ve pekmezde bulunan demir, insan vücudunun kolaylıkla kullanabildiği (artı 2) değerlikli demirdir” diye konuştu.

Uzmanlar, insan vücudunun her gün binlerce olumsuz dış etkiye karşı kendini korumak için mücadele ettiğini belirterek, işlenmiş gıdalar, hava kirliliği, stres gibi nedenlerle bünyeye giren ve tıp dilinde serbest bileşenler olarak ifade edilen bu maddelere karşı antioksidanlar yoluyla dirençli olmanın en pratik yolunun dengeli ve düzenli beslenmeden geçtiğini belirtti.Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Semih Ötleş, yeterli antioksidan alımı için düzenli ve dengeli beslenmenin önemli olduğunu söyledi. Prof. Dr. Ötleş, “İyi ya da kötü gıda diye bir şey yok, ancak günlük beslenme düzenimizle vücudun ihtiyacı olan A -D -E -K -B -B1 -B6 -B12 gibi vitaminler ile demir, kalsiyum, çinko, protein ve karbonhidratları almamız gerekmektedir. Antioksidan maddeler meyve, sebze ve baharat gibi gıdaların tüketilmesiyle vücuda alınmaktadır. Özellikle likopenlerden domates, karpuz, greyfurt; alium grubundan sarımsak, soğan, pırasa; antosianinlerden çilek, ahududu; glikoizolatlardan lahana, karnabahar, brokoli, çok bilinen hamlifler ile flavonoitlerden portakal, greyfurt vücudun savunma mekanizması için düzenli olarak alınması gerekli besinlerden birkaçı” dedi.

Her antioksidanın vücuda etki alanının ayrı ayrı olduğunu ve birinin diğerinin yerine geçemeyeceğini belirten Prof. Dr. Ötleş, her gıdadan alacağımız antioksidanların farklı etki mekanizmaları oluşturduğunu vurguladı. Prof. Dr. Ötleş, “C vitamini suda eriyen antioksidan özelliği gösterirken, E vitamini yağda erime özelliği göstermektedir ve kanser riskini önlemektedir. Bol miktarda sebze meyve ve C vitamini alan kişilerde yemek borusu pankreas ve akciğer kanseri riskleri daha düşüktür. Yaşam tarzımızın düzenli beslenmeye engel olmasından dolayı gerekli antioksidanları dışardan takviye edebiliriz. Günlük eksikliği tamamlayıcı mı, koruyucu mu, tedavi edici mi buna karar verilerek alınması daha uygun olacaktır” diye konuştu.

Narın faydaları saymakla bitmiyor. İster tek tek tanelerini yiyerek tüketin, ister suyunu sıkarak için nar, pek çok derdin devası. Örneğin narda 10 bardak yeşil çaya ve 4 bardak kızılcık suyuna eşdeğer antioksidan madde bulunuyor. Narın bilinen bazı faydaları:

* Tansiyonumuzu olumlu bir şekilde düzenler
* Kalbimizi korur düzenli çalışmasına destek olur
* Enfeksiyona karşı vücut direncini korur ve artırır
* Enerji verir, yorgunluğu giderir
* İdrar söktürücü etkisiyle toksin atımını sağlar
* Bağışıklık sistemini güçlendirir hastalıklara karşı korur
* Kolesterol ve kan şekerimizi regüle eder artmasını engeller
* Bağırsak parazitlerinin düşmanıdır, iyi bakterilerin artmasını sağlar
* İshali (diare) önler tedavide destek sağlar
* Ciltte olumlu katkısı vardır, pürüzsüz görünüm sağlar
* Cilt enfeksiyonlarında olumlu katkısı vardır

İçinde barındırdığı kimyasal maddeler nedeniyle kamuoyunda sağlıksız olarak bilinen midye, İzmir’de midye üretimi yapan bir firmanın talebi üzerine bilimsel olarak araştırıldı. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İzmir İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğündeki incelemede, midye içindeki kurşun, arsenik ve civa oranı, tehlike sınırı olan 1 mg’nin oldukça altında çıktı.Çiğ midyede kurşun oranı O.004/mg-kg, arsenik oranı 0.075 mg-kg, civa oranı ise 0.075/ mg-kg olarak tespit edildi. EMİDO Midye Dolma Üretim Tesisleri Sahibi İbrahim Ak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 18 yıldan bu yana midye toplayıp satarak geçimini sağladığını, Türkiye’deki iki midye üretim tesisinden birine sahip olduklarını bildirdi. Gemlik’ten aldıkları midyeleri tesislerinde hijyenik ortamda pişirerek paketleyip büyük alışveriş merkezlerinde satışa sunduklarını belirten Ak, kamuoyunda midyenin sağlıksız olduğu yönündeki söylentiler üzerine bu ürünün kapsamlı şekilde araştırılması talebinin kendilerinden geldiğini söyledi.

KİMYASAL DEĞERLER DÜŞÜK ÇIKTI

Ak, 16 Ağustosta çiğ ve pişmiş midye örneklerini Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İzmir İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğüne götürerek inceleme talep ettiklerini ifade etti ve şöyle konuştu: ”Laboratuvar sonuçları, midyenin sağlıksız olduğu yönündeki söylentileri asılsız çıkarıyor. Yapılan muayene ve analiz raporunda çiğ midyedeki kimyasal maddeler tehlike sınırının oldukça altında. Midyedeki kurşun oranı 0.004/mg-kg, arsenik oranı 0.075/mg-kg, civa oranıysa 0.001/mg-kg çıktı. Oysaki tehlike sınırı 1 mg. Yani değerler tehlike sınırının oldukça altında. Vatandaşlarımız gönül rahatlığıyla midye yiyebilir. En azından kendi ürettiğimiz midyelerde bu garantiyi veriyoruz. Pişmiş midyedeyse herhangi bir bakteri çıkmadı. Biz her ay midyelerimizi laboratuvarlarda kontrol ettireceğiz.”

”SAĞLIĞA ZARARLI DEMEK YANLIŞ”

Su ürünleri mühendisi Yeliz Yıldız, midyenin hayvansal protein kaynağı olduğunu belirterek, kimyasal madde içerdiğini düşündüğü bu ürüne karşı tereddütlü yaklaştığını dile getirdi. Yeliz, ”Vücuttan atımı çok zor olan ve sarılığa neden olan civa değerleri, midyede tehlike sınırının oldukça altında çıktı. Mikrobiyolojik olarak bakteri ya da mikroba rastlanmadı. Kimsayal değerler de tehlike sınırının oldukça altında. Midyenin sağlığa zararlı olduğunu söylemek doğru olmaz” diye konuştu.

Mandalina kabuğu ile çilek ve yabanmersini gibi meyvelerin dış yüzeyinde bulunan bir maddenin kanserle savaşmada etkili olduğu belirlendi.İngiltere’deki Leicester Eczacılık Fakültesi’nin araştırmasında, bu meyvelerin kabuklarında veya dış yüzeylerinde bulunan salvestrol Q40 adlı bir bileşiğin kanser hücrelerinde bulunan bir enzime saldırarak tümörleri yok ettiği tespit edildi. Ancak, meyvelerin soyularak yenmesi veya meyve suyu olarak tüketilmesi halinde salvestrollerin kaybolduğu belirtildi. 
Araştırmacılar, elde edilen bulgular sayesinde akciğer, meme, yumurtalık ve prostat gibi kanser türlerine karşı yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilebileceğini söyledi. Araştırma ekibinden Dr. Hoon Tan, insanların artık meyveleri soyarak yemeyi tercih etmelerinin kanser vakalarının artmasında etkili olabileceğini kaydetti.

Meyve Suyu Endüstrisi Başkanı Prof. Dr. Aziz Ekşi, meyve suyu ile ilgili bazı bilgiler verdi.Şişmanlatıyor mu?Meyve suyu yüzde 100, meyve nektarı yüzde 25-99 ve meyveli içecek yüzde 10-49 meyveden oluşur. Hiç kimse meyvenin şişmanlattığını düşünmez. Çünkü kalori düzeyi düşüktür. 100 gram meyvenin sağladığı enerji 44-52 kcal arasındadır. Meyve şişmanlık nedeni değilse, meyve suyu da değildir.Koruyucu katkı var mı?
Türkiye’de, 80′li yıllardan bu yana meyve suyu ve türevlerine koruyucu madde katılmasına izin verilmiyor. Uygulanan koruma teknolojisi koruyucu kullanılmasını gerektirmiyor. Ambalaj açılmadıkça koruma etkisi sürer. Koruyucu içerseydi, ambalaj açıldıktan sonra da meyve suyu bozulmazdı.

Dişleri çürütür mü?
Diş çürüklüğüne yol açan ana etkenin flor yetersizliği olduğu öteden beri biliniyor. Ancak bunun ağız ve diş temizliği ile desteklenmesi gerekiyor. Son yıllardaki araştırmalara göre; eğer yeterli flor alınıyorsa ve ağız temizliğine özen gösteriliyorsa gıdanın diş çürüklüğüne katkısı oldukça kısıtlıdır.

Yıkama-ayıklama
Meyve suyu teknolojisinde ilk 2 işlem basamağı, yıkama ve ayıklamadır. Bu işlemlerin amacı; çürük vb. kusurlu meyvelerin ayıklanması ve yabancı maddelerin uzaklaştırılmasıdır. Ayıklama bandında çalışan kişinin uyması gereken; “Yiyemeyeceğini ayıkla!” kuralıdır

Maydanozun yaprakları A, C, K vitaminleri, demir, potasyum, kükürt, kalsiyum, magnezyum ve klor yönünden zengindir.   Bir tutam maydanozun günlük C vitamini ihtiyacını karşılar.   Maydanoz, toksinlerin vücuttan atılmasını sağlarken, kanı temizler, kansızlığa, böbrek ve karaciğer rahatsızlıklarına iyi gelir.

Antalya Korkuteli Meslek Yüksekokulu Müdürü Doç.Dr. Orhan Özçatalbaş, mantarın, insan sağlığını koruyucu B kompleks vitaminleri ve C vitamini yönünden zengin bir besin maddesi olduğunu söyledi.Konuyla ilgili bir açıklama yapan Doç.Dr. Orhan Özçatalbaş, yüksek oranda folik asit ihtiva eden mantarın, anemi olgularının iyileştirilmesinde de kullanıldığını belirtti. Mantar proteininin hazm olabilme değerinin, yüzde 72- 83 arasında olduğunu ve bu proteinin, insanın beslenmesi için gerekli olan hemen hemen bütün aminoasitleri içerdiğini belirten Özçatalbaş, “Mantar, özellikle bu yönüyle diğer sebze türleri arasında en yüksek besin değerine sahiptir.

Mantar, kalsiyum, fosfor, potasyum, demir ve bakır yönünden azımsanmayacak ölçülerde mineral içerir. Düşük karbonhidrat ve yağ oranı nedeniyle kalp ve damar hastalıklarında, kandaki şeker düzeyini düşürme özelliği nedeniyle de şeker hastalıklarında diyet öğesi olarak önerilmektedir” diye konuştu. Mantar zehirlenmelerine de dikkat çeken Özçatalbaş, tanınmayan mantarların yenmemesi, özellikle kültür mantarlarının tüketilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Gaziantep Üniversitesi (GAZÜ) Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Bayram, halkın makarna pişirmeyi ve makarna çeşitlerini yeterince bilmemesinden, Türkiye’de üretilen makarnanın iç piyasada yeterince tüketilemediğini söyledi.Bayram, AA muhabirine yaptığı açıklamada, aperatif, garnitür, salata, fast-food ve diğer birçok formda değerlendirilebilen makarnanın, dengeli beslenmeyi hedefleyen tüketici grupları için vazgeçilmez gıda maddelerinden olduğunu belirtti. Makarna üretiminde kullanılan durum buğdayının diğer buğday türlerine göre protein olarak daha zengin, karbonhidrat seviyesinin ise daha düşük olduğunu ifade eden Bayram, şöyle konuştu: ”Mineraller ve vitaminler bazında da zengin olan makarnanın sahip olduğu besinsel lifleri sayesinde, bağırsak kanseri de engellenmektedir. Makarnadaki besinsel lif miktarı, undan 1.6, ıspanaktan 1.65, domatesten 3.6 ve turptan 2.2 kat daha fazladır. Çok düşük seviyede yağ içerdiği için zannedildiği gibi kiloya neden olmayan makarna, diyetlerde bile kullanılabilir. Makarna, glisemik indeksi düşük olduğu için vücutta yüksek oranda yağ ve şeker depolanmasını önler. Makarna aynı zamanda sindirimi kolay bir üründür.” Bayram, makarnanın içerdiği kompleks karbonhidratlardan dolayı pişirilmesi sırasında ağırlığının 2-3 katı kadar suyu bünyesinde tuttuğunu ve artan hacimden dolayı midede doygunluk hissi verdiğini ifade etti. Bir porsiyon makarna yenildiği zaman vücuda su alınmış olduğunu ve makarnada bulunan besinsel liflerin bağırsakta hacim oluşturmasıyla birlikte vitamin ve minerallerin emilmesini kolaylaştırdığını belirten Bayram, şöyle devam etti: ”Bugün İtalya’da makarna pişirmek için yaklaşık 10 bin çeşit reçete vardır. Diğer ülkelerin kullandıkları diğer reçeteler de dahil edildiğinde, bu sayı çok büyük değerlere çıkmaktadır. Her toplum makarnayı kendi zevkine uygun olarak pişirmektedir. Ülkemizde ise halkımızın makarna pişirmeyi ve makarna çeşitlerini yeterince bilmemesi nedeniyle, üretilen makarna iç piyasada yeterince tüketilmiyor.”