Bu rahatsızlıkların tedavi edilmesi için yapılması gereken en mantıklı işlem ise düzenli olarak akciğerlerin temizlenmesi gerektiğidir.

Öksürük gibi konularda kullanılması gereken şifalı bitkiler arasında kesinlikle ilk sırada adaçayı ve ıhlamur gelmektedir. Bu iki şifalı bitkinin de ötesinde zencefil ve zerdeçal de son derece büyük bir öneme sahip olmaktadır. Aynı zamanda bunlar ile beraber oluşturulacak çay içerisinde bir tutam karanfil atarsanız da kısa bir süre içerisinde etkisini görebilirsiniz. Daha kaliteli bir yaşam standardına sahip olmak için bu ürünleri tüketmeye gayret göstermeniz gerekmektedir.

Yaşam kalitesi ve öksürüğün artırılması için daha farklı ürünleri tüketmeye de önem verebilirsiniz. Bunlar düzenli olarak su tüketmek yada halk arasında balga sökücü olarak bilinen ürünlerin düzenli olarak tüketilmesidir.

Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, kliniğindeki diyetisyenlerle son üç ayda gazete, dergi ve televizyonlarda yayımlanan diyet tavsiyelerini bizler için taradı. Ekip, ‘sağlıklı kilo vermenin anayasası’ kabul edilebilecek 10 maddelik bir manifesto hazırlamış oldu.

Eğer bir gün “Şu kilo sorununu çözmenin vakti gel¬di” derseniz duyacağınız önerilerin sayısı bini ge¬çiyor; ancak beslenme uzmanları bunların çoğunun (son zamanların moda deyimi ile) ‘fasa fiso’ şeyler olduğunu söylüyor. Üstelik bunlardan bazıları diyet uzmanlarına saçlarını, başlarını yolduruyor. Kliniğimizin deneyimli diyetisyenleri ile son üç ayda gazete, dergi ve televizyonlarda yayımlanan diyet önerilerini taradık ve yüzde sekseninin hiçbir bilimsel dayanağı olmadığını gördük. Size yardımcı olabileceği düşüncesi ile Yaşasın Hayat Beslenme ekibinden, ‘sağlıklı kilo vermenin anayasası’ kabul edilebilecek 10 maddelik kısa bir not almalarını istedim. Ortaya ‘DİYET ANAYASASI” gibi bir şey çıktı. Bazılarını zaten biliyor olmalısınız. Bazılarını ilk defa okuyacaksınız. Lütfen bu “Kilo verme ve sağlıklı kiloyu koruma ANAYASASI’nı kesip saklayın. Size gerekmese bile bir yakınınızın işine yarayabilir.

1. Öğün atlamayın
Sık ve az. Her gün üç ana, iki ara öğün yemeniz en uygun seçimdir.

2. Dengeli ve çeşitli beslenmekten taviz vermeyin
Beyaz un, şeker ve nişastalı yiyeceklerden uzak durun. Her öğünde mutlaka yeteri kadar protein, alın. Her gün iki porsiyon meyve ve en az üç porsiyon sebze yiyin. (bir porsiyon meyve tenis topu, sebze yumruk büyüklüğü kadar olmalı.)

4. Yiyeceklerinize bol bol sirke ve limon ek¬lemeyi İhmal etmeyin.
Sirke ve limon glisemik yükü azaltıyor, kilo almayı yavaşlatıyor. Bu nedenle öğünlerinize bol sirke ve limon ekleyin. Salatalarınıza eklediğiniz sirkeli ve limonlu sosun miktarını arttırarak işe başlayabilirsiniz. Tuz kullanımınızı sınırlayın. Tuz hem iştahınızı açar, hem de vücudunuzda su tutulmasına neden olur.

5. Hiçbir öğünü salatayla geçiştirmeyin. Salata karın doyurmuyor.
Salatayla beraber mutlaka bir parça proteinli yi¬yecek (et, tavuk, balık, yoğurt, peynir) yemeniz gerekiyor. Salatalarınıza yağı kendiniz ekleyin. Mayonez ve hazır sosa ‘hayır’ deyin. Bizim uzmanların önerisi bir tatlı kaşığı kadar zeytinyağı ya da ceviz ve keten tohumu yağı karışımı.

6. Yemeklerinizi asla kızartmayın.
Kızartmalardan uzak kalın. Kızartma yerine buğulama, suda uzun süre kaynatma, fırında ya da haşlama yöntemlerini kullanın. Hiçbir yiyeceği una veya galeta ununa bulamayın; daha çok yağ kazanırsınız. Hazır soslara hiçbir zaman itibar etmeyin. Hazır kek, poğaça, börek yemeyin. Canınız çok çekerse evinizde kendiniz yapın.

7. Akşam yemeğinizi azaltmanızda, günün son yemeğini yatmadan en az iki-üç saat önce tamamlamış olmanızda fayda var.
Diyet yaparken alkol kullanmamanız gerekiyor. Çok sıkışırsanız (sosyal nedenler, keyif zamanları, ödüllendirmeler) bir bardak şarapla yetinmeye bakın!

8. Bol bol ve sık sık su için.
Sudan sıkıldığınızda meyve çayları, diğer bitkisel çaylar ve özellikle de yeşil çay emrinizdedir. Kahvenin aşırısından korkun. Bir iki bardağı metabolizmanızı hızlandırabilir bile. Meyve konsantrelerinden, şeker eklenmiş meyve sularından, hatta yüzde yüz meyve sularından uzak durmanızda fayda var.

9. Düşük glisemik yüklü karbonhidratları, protein ve sağlığa yararlı yağlarla birlikte yiyin.
Diyetteyken patates, beyaz ekmek, beyaz pirinç ve undan yapılmış makarnalardan, beyaz un ile yapılmış yiyeceklerden uzak kalın. Büyük öğünlerden kaçının. Az ve kaliteli şeyler yiyin. Acıkırsanız bir-iki saat sonra bir şeyler yiyebilirsiniz. İkinci porsiyonu yemek zorundaysanız proteinli bir yiyecek tercih edin.

10. Ve diğer öneriler:
Her gün tartılmayın. Haftada bir tartılmanız (en fazla iki olabilir) yeterlidir. Kilo yemekten çok, daha iyi görünmeyi, kendinizi daha iyi hissetmeyi veya sağlığınızı daha iyi bir noktaya taşımayı amaçlayın. Zaman zaman kaçamaklar yapmaktan korkmayın ama yanlışları sık sık tekrarlamayın. Daha çok doğal ot, baharat, sarımsak, soğan, pul biber, isot, hardal, kullanın.

Evet Arkadaşlar konumuzun başlığınındada Belirttiğimiz üzere uzun yaşamanın sırlarını ben gibi herkes merak etmektedir. Bu merakımı gidermek amacı ile yaptığım bir takım araştırmalar sonucunda Sayın Osman Müftüoğlu Beyfendi’nin bir takım uzun yaşama formüllerini buldum nette ve bu formüllerin sizin de işinize yarayacağınızı düşümdüm. Peki lafı daha fazla uzatmadan bu tavsiyelerin neler olduğunu sizler ile paylaşacağım Sevgili idealdiyet.com Kullanıcılarımız..

Sağlıklı ve uzun yaşamın sırlarını paylaşan Prof. Dr. Osman Müftüoğlu’na göre, stresi hayatından kovan, dengeli beslenip spor yapan herkes uzun ömürlü olduğunu bildiriyor. 120 yıl yaşamak hayal değil. “Mutlu bir hayat daha uzundur…” Ne mucize besinler, ne sporla geçirilen bir hayat, ne de sihirli formüller… Uzun ve sağlıklı bir yaşamın sırlarını öğrenmek için başvurduğumuz Prof. Dr. Osman Müftüoğlu’nun üzerinde en çok durduğu ve ısrarla vurguladığı kavramlar, sağlığa eşlik eden mutluluk, huzur ve dinginlik oldu… Belki temel bu ama daha pek çok şey var… Bu yazıda daha uzun ve sağlıklı yaşamın püf noktaları ve çeşitli reçeteleri verilirken, genç kalmayı kolaylaştıran küçük formüller de sıralanacak. Prof. Dr. Müftüoğlu, ‘yaşama sanatı’ndan ‘yaşlanma sanatı’na uzayan bakış açısıyla, nasıl yaşlanmamız gerektiğini anlatacak… ‘Biz yaşamı uzatmıyoruz, zaten yaşam uzuyor’ diyorsunuz. İnsan ömrü neden uzuyor ve biz ne kadarına müdahale edebiliyoruz? Bilim ve teknolojik gelişmeler insan ömrüne ömür katıyor. Sadece antibiyotiklerin keşfi, ortalama insan ömründe 10-15 yıllık uzama yaptı. Aşılanmanın getirdiği koruyucu güç, bizim daha az hastalanmamızı sağladı. Son bir araştırmada statin grubu kolesterol ilaçlarının ortalama insan ömrüne ilavesinin

12 yıl civarında olduğu hesaplandı. Karaciğere verdiği zarar çözülürse statinler 10 yıl sonrasının Aspirin’leri olacak. Genetik bilimindeki gelişmelerle genetik mirasımızdan dolayı başımıza gelen sağlık olaylarının çoğunun ertelenmesini sağlayacağız. İnsanlar, muhtemelen hak ettiği ömrü zaten yaşayacak. Eğitim bir avantaj Nedir hak ettiğimiz ömür? Bence 120′nin üzerinde. Kayıt altında bilinen en uzun yaşayan kişinin yaşı, 117. Eğer 117 yıl gerçekleşiyorsa insan ömrü bunu zorlayabilir. Bana göre 120 yıl yaşamak efsane değil. Son 100 yılda yaşam süremiz ortalama 30 – 40 yıl uzadı.

Uzun yaşamın kaynağı dediğimizde en önemli belirleyiciler neler?

Daha çok sağlık bilinci içinde olmayı, daha iyi, daha sağlam duruşu sağlamayı becerebildiğimiz için hak ettiğimiz süreyi yaşayacağız. Entelektüel düzey iyiyse, bu daha iyi gerçekleşecek. Çünkü araştırmalara göre uzun ömrün en önemli anahtarlarından biri eğitim.

Yaşlanmayla eğitimin ilişkisi ne?

Eğitimli kişi sağlık ve dünya konusunda daha bilinçli. Araştırmalar eğitilmiş insanların belleklerinin daha sağlam olduğunu ve yaşam süresinin uzadığını gösteriyor. Eğitimli insan aşısını yaptırıyor, bağışıklık sistemini güçlendiriyor, hastalık belirtilerinde doktora daha erken başvuruyor. Hastaların yüzde 80′i çok hastalanmadığı sürece doktora gitmiyor.

Bugünkü Türkiye’de eğitim düzeyimize bakarsanız, potansiyel yaşlanma sürecimiz nasıl?

8 yıllık eğitimin sadece eğitimle ilgili değil, sağlıkla ilgili sorunlarda da ciddi çözüm üreteceğini umut ediyorum. Eğitim düzeyimize, üniversitelileşme oranlarımıza bakarsanız hâlâ yüzde 35-40′lardayız. Türkiye’de ortalama yaşam süresi kadınlarda 72, erkeklerde 68-69′a dayandı. ABD’de 78-82 yaş civarında. İleride ortalama yaşam süresini hızla uzatan ülkelerden biri haline geleceğiz.

‘Ölçü kaçmamalı’

‘Sağlıklı yaşlanma’dan ne anlamalıyız?

Ömrü akıllıca yaşamak. Hiçbir şeyin ölçüsünü kaçırmamak lazım. Formda kalmak, kaliteli bir hayat yaşamak, mutlu olmakla birleştirdiğiniz zaman sağlığın faydası var.

Nereden, nasıl başlamak lazım? Bunun için belli bir yaş var mı?

2 sınır çiziyorum. 30-35′li yaşlar artık dönüp kendinize bende neler oluyor diye sormaya başlamanız gereken yaşlardır. Diğeri 55 yaş ve üstü.

Yolun yarısı da 35 değil artık…

Tabii ki. 35 çok gerilerde kaldı. Ama orada Cahit Sıtkı’nın anlatmak istediği hayatın sadece organik yarılanması değil, ruhsal yarılanması. 35′ten sonra yaşamınız uzuyor ama ruhsal kalıbınız orta yaşa geliyor. 50 yaş ve civarını orta yaşlara giriş gibi düşünmek lazım. Bugünkü klasifikasyonda birkaç şeyi gündeme getirmek lazım. Artık bütün dünyada her şey yaşlılar ve orta yaşlı insanlara göre konumlandırılıyor. Çünkü tüm dünyada doğurganlık azalıyor, yaşam süresi uzadığından en fazla yaşlı nüfus artıyor.

55′te doktor şart

Peki bir doktora başvurmak için hangi yaşı beklemek lazım?

Doktora başvurmanın mutlaka gerektiği yaş, 55 ve üstü yaştır. Bu yaş grubu çok daha önemli. Çünkü o dönemde kadında da, erkekte de birdenbire hızlanan hormonal, metabolik değişimler yaşanır.

Kadında yıkım daha fazla olmasına karşın daha uzun yaşamaları bir paradoks değil mi?

Evet ama bence kadınların uzun ömürlü olmalarında bu çok olumlu bir katkı. Bütün dünyada kadınların ömrü daha uzun. Hiçbir ülke yok ki, erkekler kadınlardan daha uzun yaşasın. Erkeklerin sağlıkları konusunda daha fazla duyarlı olmaya ihtiyaçları var. Sağlıklarını daha iyi izlemeleri bazen erkekler tarafından alay konusu edilse bile, çoğu zaman kadınların daha uzun yaşamalarının sebebidir.

Orta yaşlarda hayata bakış nasıl olmalı?

İlkönce sağlığa, mutluluğa, dinginliğe odaklanmak lazım. Sağlıklı olma kararı, beraberinde başka türlü bir hayat yapılanmasını da gerektiriyor. Biraz egzersiz, biraz beslenme odaklı, uykuya, stres yönetimine dikkat eden, kendini başarıya daha fazla adayan, bunlar için gerekli olan ekonomik gücü elde etmeye çalışma gayreti içinde olan, ki ekonomisi daha iyi olanlar daha az hastalanıyor.

Örneğin ben sağlığımdan başlamalıyım, sigara içiyorum, onu bırakmalıyım. Egzersiz yapmıyorum, yapmalıyım. Duygusal hayatıma çok iyi dikkat etmeliyim. Ailevi ilişkilerim çok iyi değil, eşimle, çocuklarımla yeterince ilgileniyor muyum? Bunları zaman zaman gözden geçirmek lazım. Hayatı dikkatli bir şekilde dağıtmak lazım. Sağlıklı olma kararı bir meydan okumadır.

Haftada en az 2 öğün balık yiyin

Likopen içeren domatesi, karpuzu, proantosiyanidin içeren üzümü, pekmezi, kırmızı şarabı, beta karoten bakımından zengin portakal, kayısı, şeftali ve havucu, yoğun lif içeren tüm meyve ve sebzeleri bol bol tüketin.

Günde birkaç tane ceviz ya da fındığı, salataya ekleyeceğiniz yarım fincan ketentohumunu beslenme alışkanlıklarınıza yerleştirin.

Süt ürünlerinde yağsız ya da az yağlı olanlara yönelin.

Haftada 2 kez ortalama 100-150 gram düzenli olarak balık tüketin.

Yeşil yapraklı sebze ve meyvelere daha çok ağırlık verin.

Kafeinden olabildiğince uzak durup tuzu azaltın.
Daha bol potasyum, magnezyum, kalsiyum almaya çalışın. Lahana, brokoli, ıspanak, soya fasulyesi, güvenilir bitkisel kalsiyum kaynaklarıdır.

Orta yaşlarda güçlü antioksidan etkileri sebebiyle flavinoitlerin de bol bol tüketilmesi yararlıdır. Çaydan, koyu yeşil, sarı ve kırmızı renkli sebze ve meyvelerden yeterince sağlanabilir. Soya, elma ve brokoli önemli flavinoit kaynaklarıdır. Lahana, kereviz, bezelye ve şalgamda da bol bulunur.

Kadınlar erkeklerden fazla yaşıyor çünkü…

Kadınlar sağlıklarına daha düşkün.

Stresleri erkeklere göre daha az.

İş kazalarıyla karşılaşma riskleri daha az.

Erkeklere göre ruhsal ve hormonal açıdan daha monogam olmaya eğilimli. Bu nedenle cinsel yolla bulaşan hastalıklara daha az yakalanıyorlar.
Hormonal hiperaktif olmaları yani çok fazla değişken hormonal yaşamları, daha dirençli olmalarını sağlıyor.

Kadınlar daha sevecen, hayata daha bağlı, daha çok huzur içinde olmaya çabalıyor. Erkekler birbirlerine çok açık ve samimi değiller.
Kadınlar daha az sigara, alkol tüketiyor.

İşte erken yaşlanmanın nedenleri

Beslenme eksiklikleri.

Hipertansiyon, şeker hastalığı, damar sertliği gibi uzun süreli sağlık sorunları.

Genetik hastalıklar.

Kas ve eklem sorunları.

Egzersiz eksikliği (hareketsiz yaşam tarzı).
Kolesterol-trigliserit yüksekliği.

Yoğun stres, mutsuzluk, kötümserlik, depresyon.
Organ yetmezlikleri (tiroit bezi tembelliği, karaciğer yetersizliği, kalp, böbrek, hipofiz yetmezliği).

Yoğun çevresel kirlilik ve radyasyon etkisi.
Yetersiz ve kalitesiz uyku.

Sigara, alkol ve uyuşturucu bağımlılığı.

En merak ettiğiniz konulardan biri de kendime bakmak için benim neler uyduladığımdır. Bugün sizlere reçetemi sunuyorum.

Yazmamı istediğiniz konulardan birinin “nasıl yaşadığım, hangi destekleri kullandığım ne yiyip içtiğim, nasıl bir egzersiz planı uyguladığım” olduğunun farkındayım. Gönderdiğiniz e-posta mesajları ve mektuplar da bunun kanıtı. Daha önce de bu konuda bir şeyler yazdım ama bir kez daha hatırlatayım: Yaşım henüz elli beş, yani genç sayılırım! Sağlığım çok şükür oldukça iyi. Genetik mirasım fena sayılmaz. Sağlık geçmişimde kayda değer bir sabıka yok. Bu nedenle de vücudumu desteklemek amacıyla herhangi bir vitamin ve mineral kullanmıyorum. Peki hiç mi bir destek programım yok? Tabii ki var, isterseniz not alın:

Her sabah kahvaltı yaparken 100 miligramlık bir CoQ10 kapsülünü zeytinyağına batırarak yutuyorum. Kahvaltıdan sonra 1200 miligramlık bir omega-3 kapsülüyle 200 miligramlık bir alfa lipoik asit tabletini bol suyla alıyorum. Balık yediğim günlerde omega-3’ü atlıyorum. CoQ10 ve alfa lipoik asiti üç aylık kürler halinde uygulayıp 15-20 günlük aralar veriyorum.

TOPLU VE MUTLU KULÜBÜ ÜYESİYİM

Ne yiyip içtiğime gelince… Her şeyden önce zannettiğiniz kadar sağlıklı beslenmediğimi itiraf edeyim. Genelde iyi beslendiğimi, dengeli, çeşitli yemeye çalıştığımı söyleyebilirim ama size “aman sık sık yapmayın, başınız belaya girebilir!” dediğim bazı kaçamakları zaman zaman ben de yapıyorum. Çocukluğumdan beri yaşadığım bir kilo sorunum var. On beş yıl kadar önce ciddi ölçüde kontrol altına aldım. Korumakta da çok zorlanmama rağmen başarısız sayılmam. Kilo eğilimi aile mirasımla ilgili bir durum. Bende ve birkaç kardeşimde hafif bir “insülin direnci” sorunu var (Bu konuya neden takıldığımı şimdi daha iyi anlamış olmalısınız). Ufak bir hata, birkaç günlük bir ihmal, azıcık tembellik yapmak hemen 2-3 kiloluk artışlar olarak bedenime yansıyor. Genelde hiçbir zaman ideal kilolu biri olmadım. “Toplu ve mutlu” gruba girdiğimi düşünüyorum. Hem kilo kontrolünü sağlamak hem de diğer yararlarından faydalanmak için sıkı bir aktivite planı uyguluyorum. Hafta içinde en az üç gün 45 dakikanın altına düşmemek şartıyla “power walking” tarzında yürüyüş yapıyorum. Zaman zaman direnç egzersizleriyle de desteklediğim oluyor. Hafta sonu site komşum sevgili Ersin’le süresi 1,5 saati bulan on kilometrelik uzun yürüyüşler yapıyoruz. Sigara kullanmıyorum, hafta içinde bazı akşamlar bir bardak kırmızı şarap içmek bana keyif veriyor. Hafta sonu miktar 2-3 bardağa çıkabiliyor.

KANAT’LA LATİF’İN TEKLİFLERİ

Gördüğünüz gibi sevgili Kanat Atkaya ve Latif Demirci’nin Kebapçı Zübeyir ziyaretleri gibi dayanılması güç tekliflerine rağmen, sağlıklı ve iyi yaşama yolundaki kararlı yürüyüş aksamadan devam ediyor. Size birkaç not daha vereyim: Uykum son zamanlarda biraz bozulsa da yaşımın 60’a yaklaşmasına bağlı diye düşünüyorum- genelde iyi. Erken yatar, erken kalkarım. Eşim Mihriban’ın bütün itirazlarına rağmen hâlâ çok çalışmaya, çok okuyup yazmaya devam ediyorum. Yorulmak beni iyi uyutuyor diye düşünüyorum. Stres yönetimi konusuna gelince… Bu konuda maalesef- iyi olduğum söylenemez. Stres emen bir sünger değilim ama teflon olmayı da bir türlü beceremedim. Durum bilginize arz olunur!

Yaşlanma desteklerinin hangileri yararlı?

VİTAMİN-MİNERAL

Vitamin mineral ve diğer besin desteklerinden faydalanmak son on yılın en hızlı büyüyen trendlerinden biri. Aslında “biriydi” demek daha doğru. Çünkü her trend gibi bunda da beklenen oldu, vitaminmania (vitamin çılgınlığı) yerini doğru akılcı seçimlere bıraktı. Bugün de kimimiz bağışıklık sistemini, damarlarını, beynini, kimimiz cinselliğini güçlendirmek için bu desteklerden faydalanıyoruz. Takıntı düzeyine varmadığı, abartılmadığı, ekonominize zarar vermediği ve doktorunuzun bilgisi dâhilinde kullanıldığı sürece bana göre bu desteklerden faydalanmanın yanlış bir tarafı yok. Parası pulu olup da sağlığını biraz daha güçlendirmek ya da bilinen bir sağlık probleminin çözümüne yardımcı olmak isteyen herkese izin var. Yeter ki abartmayın!

Metabolizma nedir?

BEDENİMİZ

Metabolizma dilimize yeni giren yabancı bir sözcük. Muhtemelen Latince kökenli olmalı. Özellikle kilo problemi söz konusu olduğunda dilimizden hiç düşmüyor. Fazla kilolu biriysek “metabolizmam yavaş” bahanesine sığınıp, çok yemesine rağmen kilo almayan birini gördüğümüzde “ne de hızlı bir metabolizması var” deyip imreniyoruz. Sözcüğün kilo problemiyle yakından ilgili olduğu doğru ama kapsama alanı çok geniş. Yiyip içtiklerinizin sindirilmesinden kilo dengenizin ayarlanmasına, kalbinizin çalışmasından vücut ısınızın sağlanmasına, böbreğinizin süzmesinden karaciğerinizin temizlemesine kadar pek çok süreç onun sayesinde oluyor! Aslında bir film, bir oyun, bir kimyasal gösteri bu. Binlerce molekül bu gösterinin oyuncuları arasında. Bu muazzam moleküler organizasyon dünyanın en karmaşık ama aynı zamanda en düzenli, en basit, en hoş gösterilerinden biri. Öyle bir oyundur ki perdesi hiç kapanmaz. Kısacası metabolizma bedeninizde olan bitenlerin aynasıdır, moleküllerin birbiriyle dansıdır, biyolojik yaşamın yansımasıdır ve bu sözcüğü yalnızca kilo hikâyesinin içine sokmak insafsızlıktır.

Kalori nedir? Neden önemlidir?

ENERJİ

Son yıllarda hayatımızı derinden etkileyen diğer sözcük de kalori. Metabolizmaya yapışık gibi görünse de durum bildiğinizden biraz farklı. Kaloriyi enerji birimi olarak tarif etmek isterseniz işiniz kolay: Bir gram suyun sıcaklığını deniz seviyesi atmosfer basıncında bin santigrat yükseltmek için gereken enerji miktarı bir kaloridir! Peki, biz kalorileri bedenimizdeki suyun ısısını yükseltmek için mi kazanıyoruz? Tabii ki değil. Her ne kadar metabolizmamızda güvenli bir takım kimyasal süreçler besinlerdeki yağ, protein ve karbonhidratları parçalayıp enerjiye çevirse de üretilen enerjinin amacı yalnızca beden ısımızı korumak değil. Enerjiyi yerken, içerken, işe gidip gelirken, nefes alıp verirken, kalbimiz çarparken de kullanıyoruz. Düşünürken bile enerji harcıyoruz. Kısacası bedenimizin her türlü faaliyeti yiyip içtiklerimizden kazandığımız enerjiden sağlanıyor. Eğer kazandığımız enerji harcadığımızdan az olursa kilo veriyoruz. Çok olursa yağ olarak depoladığımız için şişmanlıyoruz.

Trigliseridim yüksek çıktı. Ne yapmam gerekiyor?

TRİGLİSERİD

Trigliserid kanımızda dolaşan yağlardan biri. Fizyolojik değerlerden fazlası damar sertliğine neden olabiliyor. Sağlıklı kişilerde trigliserid seviyesi 150 mg/dl’nin altında. 200 miligramı geçince yükseldiği varsayılıyor. Eğer 400-500 miligramı geçerse durum daha bir ciddiye alınıyor. Trigliserid seviyesi 1000’i, hatta 2000’i geçen kişiler var. Bu düzeylere ulaştığı zaman pankreas bezi iltihabı riskini (akut pankreatit) arttırıyor. Trigliserid fazlalığı yalnız kalp krizleri değil, felç geçirme riskini de yükseltiyor. En sık rastlandığı kişiler şeker hastaları, karın göbek bölgesinden şişmanlayanlar, ailesinde diyabet eğilimi olanlar ve gut hastalığı bulunanlar. Trigliserid seviyesi fazla olanların çoğunda iyi kolesterol HDL düşüyor. Özellikle bu iki durum birlikte olduğunda erken yaşlarda koroner kalp hastalığına yakalanma riski artıyor. Fazla alkol kullanmak, karbonhidrattan zengin beslenmek de trigliserid seviyesini arttırıyor. Trigliseridiniz yüksekse şekerden, şekerli yiyeceklerden (özellikle tatlılardan, hatta meyve sularından) uzak durmalısınız. Fazla kilolarınızı vermeli, alkol kullanımınızı sınırlamalısınız. Margarinden uzak durmanız, bitkisel yağ olarak zeytinyağını tercih etmeniz uygun. Daha çok sebze ve çok tatlı olmayan meyveleri yemeye çalışın. Egzersiz yapmayı alışkanlık haline getirin. Fırın, pastane ürünlerinden, bisküvi, gofret, cips ve benzeri atıştırmalardan uzak durun. Her gün yüksek dozlu bir omega-3 kapsülü almayı ihmal etmeyin. Bütün bu önlemlere rağmen 400 miligramın üzerinde bir trigliserid seviyesine sahipseniz ilaç kullanma konusunu doktorunuzla görüşün.

Ani üzüntü gerçekten de öldürür mü?

ÜZÜNTÜ

Son yıllarda çok sayıda çalışma, ağır ve şiddetli üzüntülerin ani ölümlere yol açabileceğini gösterdi. Özellikle önceden kalp damar hastalığı bulunanlar, stend uygulaması/by-pass cerrahisi geçirenler, kalp ritmi bozukluğu olanlarda ani üzüntüler kalp durmalarına ya da kalp krizlerine yol açabiliyor. Üzüntünün koroner damarlardaki yumuşak plakların yırtılıp kopmasına ya da koroner arter spazmına bağlı kalp krizleri oluşturarak önceden sağlıklı olduğu bilinen kişilerde bile ani ölümlere yol açabileceği anlaşılıyor. Özellikle şişman kişiler, aşırı alkol kullananlar, hipertansiyon hastaları, koroner kalp hastalığı olduğu bilinenler ani üzüntülerden uzak durmalı, böyle durumlarda daha dikkatli olmalılar. Kısacası üzüntüyü bırak, yaşamaya bak diyenlere hak vermek gerekiyor.

Uzun ve sağlıklı hayatın en önemli göstergeleri nelerdir?

ANTI-AGING

Dr. Murat Kınıkoğlu “Kalbinize Sahip Çıkın” isimli kitabında uzun ve sağlıklı bir hayatın en önemli göstergeleri olarak beş şeyinizin düşük olasını öneriyor: Kan şekerinizin, tansiyonunuz, kilonuzun, nabzınızın, LDL kolesterolünüzün. Sevgili Murat’ın listesine benim de (izin verirse) birkaç ilavem olacak: Stres düzeyinizin düşük olması, öfke kontrolünüzün iyi olması, uykunuzun kaliteli olması, aktivite düzeyinizin yüksek olması, dinlenmeye ayırdığınız zamanın yeterli bulunması, sağlıklı bir çevre içinde yaşamanız, hijyenik kurallara uyma konusunda duyarlı olmanız, güçlü bir inanç zenginliğine sahip bulunmanız, aidiyet duygunuzun sağlam olması ve tabii ki iyi bir genetik miras.

“İyi beslenme” kavramı sadece ne kadar değil, neyi, ne oranlarda, ne zaman, ne sıklıkta, nelerle birlikte yediğinizi sorgulamanız anlamına da geliyor.

Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, iyi beslenmenin sağlık açısından önemini anlatıyor.

“Enerji ihtiyacınızı karşılamak için bir şeyler yiyip içmek zorundasınız. İyi beslenmek ise daha büyük bir iddianın adıdır.

“İyi beslenme” kavramı sadece ne kadar değil, neyi, ne oranlarda, ne zaman, ne sıklıkta, nelerle birlikte yediğinizi sorgulamanız anlamına da geliyor.

İyi beslenenlerin hücre ve dokuları daha az yıkıma uğruyor, yıkım süreçlerine daha çok direniyor, yıkılanı, döküleni daha kolay onarıyor. İyi beslenen çocuk ve gençler daha düzenli, sağlıklı büyüyüp gelişiyor, daha kolay ve iyi öğreniyor. İyi beslenen bir kadının sağlıklı bir çocuk doğurma, sağlıklı bir gebelik süreci yaşama ve çocuğuna yeterli miktar ve kalitede süt verebilme şansı artıyor.

İyi beslenmek kendinizi daha iyi hissetmenizi ve daha formda olmanızı da sağlıyor. İyi beslenen biriyseniz ruhsal sorunlarla daha az karşılaşıyorsunuz. Stresiniz azalıyor, belleğiniz güçlü kalıyor, uykunuz daha düzgün oluyor.

İyi beslenmek sizi hastalıklardan da koruyor. Sağlıklı beslenenlerin bağışıklık sistemleri daha sağlam ve güçlü. Bazı kanserlerin, kilo fazlalığı ve şişmanlığın, şeker hastalığı ve hipertansiyonun, kalp krizleri ve felçlerin, kemik erimesi vb problemlerin beslenme yanlışlarıyla yakın bir ilişkisi var. Bütün bu olumsuz sağlık koşullarından etkilenmemek, en azından bu koşulların zararlarını en hafif düzeylere indirmek ancak iyi beslenmekle mümkün olabiliyor. İyi beslenirseniz tansiyon, şeker, kalp hastası olmanız, kansere yakalanma ihtimaliniz ciddi oranda azalıyor.

Püf noktalarını öğrenin

Kısacası beslenmek her şey değilse bile çok şeydir! Bu nedenle iyi beslenmenin püf noktalarını öğrenmek, anlamak zorundasınız. Bu temel noktaları yaşınıza, işinize, cinsiyetinize ve ekonomik durumunuza uygun değişimlerle güçlendirmelisiniz. İyi beslenmek ille de pahalı şeyler yiyip içmek anlamına gelmiyor. Ucuz ama sağlıklı beslenmek de mümkün.

Ailenizin sağlık hikâyesi, yani genetik risklerinize uygun bir beslenme planını nasıl oluşturabileceğinizi öğrenmelisiniz. Eğer herhangi bir sağlık sorununuz varsa bu sağlık problemini iyileştiren ya da kötüleştiren besinlerin neler olduğunu da bilmeniz gerekiyor.

Lezzet ve keyfi ihmal etmeyin

Ve son bir nokta: İyi beslenmek zevkli ve keyifli bir iştir. Ruhsal doyum, bedensel güç, duygusal rahatlık sağlar. Besinleri paylaştığımız sofralar yalnız bizi değil, ilişkilerimizi de güçlendirir. Ailemizle, dostlarımızla, tanıdıklarımızla iyi ve güzel şeyleri de, üzüntü ve sorunların çözümlerini de yiyecek içeceklerle donatılmış sofralarda paylaşırız. Güzel ve mutlu olayları güzel bir sofrada bir şeyler yiyerek kutlarız. Kısacası sofralar toplumsal sevinç ve hüzünlerin de paylaşılma alanlarıdır.

İyi beslenmek yalnızca çeşitli, dengeli ve yeterli yemekten daha fazlasını ifade ediyor. Beslenmenize zevk ve eğlence katmayı, yeni lezzetler ve iyi tatlar eklemeyi, her sofrayı bir kutlama, bir şölen yemeğine çevirmeyi ihmal etmemenizi öneriyorum.

Sağlıklı beslenmek için 5 önemli amaç

Amerikan Diyetisyenler Birliği iyi bir beslenme planı oluştururken beş önemli noktaya dikkat etmenizi tavsiye ediyor.

1) Gerçekçi olun: Yiyecek seçimlerinizi yaparken işe küçük değişikliklerle başlayın. Küçük adımlar büyüklerden iyidir.
2) Maceracı olun: Hep aynı şeyleri yerseniz aynı tat-lezzet üçgenlerinin içine sıkışır kalırsınız. Yeni yiyecekler keşfetmeye, tat yelpazenizi genişletmeye gayret edin.
3) Esnek olun: Zaman zaman hata yapmaktan, kaçamaklarla heyecanlanmaktan, yasak şeylere dokunup tatmaktan korkmayın. Sadece bir öğün veya bir günde yapılan küçük yanlışların pek o kadar önemi yoktur, telaşlanmayın.
4) Hassas olun: İnanılmaz ve farklı ama bir o kadar da çok sayıda lezzetler olduğunu unutmayın. Neofobik, yani yeniliklere karşı olmayın ama bütün bunların yanında aşırıya kaçmamaya da özen gösterin.
5) Aktif olun: Yiyecek seçimleriniz ne olursa olsun aktif bir hayat sürmeyi en azından her gün birazcık yürümeyi- ihmal etmeyin.”

Eğer bir gün “Şu kilo sorununu çözmenin vakti gel¬di” derseniz duyacağınız önerilerin sayısı bini ge¬çiyor; ancak beslenme uzmanları bunların çoğunun (son zamanların moda deyimi ile) ‘fasa fiso’ şeyler olduğunu söylüyor. Üstelik bunlardan bazıları diyet uzmanlarına saçlarını, başlarını yolduruyor. Kliniğimizin deneyimli diyetisyenleri ile son üç ayda gazete, dergi ve televizyonlarda yayımlanan diyet önerilerini taradık ve yüzde sekseninin hiçbir bilimsel dayanağı olmadığını gördük. Size yardımcı olabileceği düşüncesi ile Yaşasın Hayat Beslenme ekibinden, ‘sağlıklı kilo vermenin anayasası’  kabul edilebilecek 10 maddelik kısa bir not almalarını istedim. Ortaya ‘DİYET ANAYASASI” gibi bir şey çıktı. Bazılarını zaten biliyor olmalısınız. Bazılarını ilk defa okuyacaksınız. Lütfen bu “Kilo verme ve sağlıklı kiloyu koruma ANAYASASI’nı kesip saklayın. Size gerekmese bile bir yakınınızın işine yarayabilir.

1. Öğün atlamayın
Sık ve az. Her gün üç ana, iki ara öğün yemeniz en uygun seçimdir.
 
2. Dengeli ve çeşitli beslenmekten taviz vermeyin
Beyaz un, şeker ve nişastalı yiyeceklerden uzak durun. Her öğünde mutlaka yeteri kadar protein, alın. Her gün iki porsiyon meyve ve en az üç porsiyon sebze yiyin. (bir porsiyon meyve tenis topu, sebze yumruk büyüklüğü kadar olmalı.)

4. Yiyeceklerinize bol bol sirke ve limon ek¬lemeyi İhmal etmeyin.
Sirke ve limon glisemik yükü azaltıyor, kilo almayı yavaşlatıyor. Bu nedenle öğünlerinize bol sirke ve limon ekleyin. Salatalarınıza eklediğiniz sirkeli ve limonlu sosun miktarını arttırarak işe başlayabilirsiniz. Tuz kullanımınızı sınırlayın. Tuz hem iştahınızı açar, hem de vücudunuzda su tutulmasına neden olur.

5. Hiçbir öğünü salatayla geçiştirmeyin. Salata karın doyurmuyor.
Salatayla beraber mutlaka bir parça proteinli yi¬yecek (et, tavuk, balık, yoğurt, peynir) yemeniz gerekiyor. Salatalarınıza yağı kendiniz ekleyin. Mayonez ve hazır sosa ‘hayır’ deyin. Bizim uzmanların önerisi bir tatlı kaşığı kadar zeytinyağı ya da ceviz ve keten tohumu yağı karışımı.

6. Yemeklerinizi asla kızartmayın.
Kızartmalardan uzak kalın. Kızartma yerine buğulama, suda uzun süre kaynatma, fırında ya da haşlama yöntemlerini kullanın. Hiçbir yiyeceği una veya galeta ununa bulamayın; daha çok yağ kazanırsınız. Hazır soslara hiçbir zaman itibar etmeyin. Hazır kek, poğaça, börek yemeyin. Canınız çok çekerse evinizde kendiniz yapın.

7. Akşam yemeğinizi azaltmanızda, günün son yemeğini yatmadan en az iki-üç saat önce tamamlamış olmanızda fayda var.
Diyet yaparken alkol kullanmamanız gerekiyor. Çok sıkışırsanız (sosyal nedenler, keyif zamanları, ödüllendirmeler) bir bardak şarapla yetinmeye bakın!

8. Bol bol ve sık sık su için.
Sudan sıkıldığınızda meyve çayları, diğer bitkisel çaylar ve özellikle de yeşil çay emrinizdedir. Kahvenin aşırısından korkun. Bir iki bardağı metabolizmanızı hızlandırabilir bile. Meyve konsantrelerinden, şeker eklenmiş meyve sularından, hatta yüzde yüz meyve sularından uzak durmanızda fayda var.

9. Düşük glisemik yüklü karbonhidratları, protein ve sağlığa yararlı yağlarla birlikte yiyin.
Diyetteyken patates, beyaz ekmek, beyaz pirinç ve undan yapılmış makarnalardan, beyaz un ile yapılmış yiyeceklerden uzak kalın. Büyük öğünlerden kaçının. Az ve kaliteli şeyler yiyin. Acıkırsanız bir-iki saat sonra bir şeyler yiyebilirsiniz. İkinci porsiyonu yemek zorundaysanız proteinli bir yiyecek tercih edin.

10. Ve diğer öneriler:
Her gün tartılmayın. Haftada bir tartılmanız (en fazla iki olabilir) yeterlidir. Kilo yemekten çok, daha iyi görünmeyi, kendinizi daha iyi hissetmeyi veya sağlığınızı daha iyi bir noktaya taşımayı amaçlayın. Zaman zaman kaçamaklar yapmaktan korkmayın ama yanlışları sık sık tekrarlamayın. Daha çok doğal ot, baharat, sarımsak, soğan, pul biber, isot, hardal, kullanın.

Evinizde, işinizde hatta tatildeyken bile uygulayabileceğiniz kolay ve etkili bilgiler.
Eğer birkaç kilo fazlanız var ve bu küçük yağ fazlalıklarından nasıl kurtulacağınız konusunda kolay ve etkili öneriler peşindeyseniz Prof. Dr. Osman Müftüoğlu’na kulak verin. Müftüoğlu’nun Yaşasın Hayat, uzmanları ile birlikte hazırladığı ‘Kolay Diyet’ kitabı (Doğan Kitap) evinizde, işinizde hatta tatildeyken bile uygulayabileceğiniz kolay ve etkili bilgiler içeriyor.

Kilo vermenin 4 altın kuralı

Düşük yağlı, orta düzeyde protein ve yeterli miktarda karbonhidrat içeren diyet. Kek, kurabiye, bisküvi, şeker ve tatlı yerine meyve, sebze, bulgur, makarna ve kepekli ürünler tercih edilebilir.

Egzersiz olmadan olmaz. Kilo yönetimi programı yaşam koşullarınıza uygun size özel hazırlanmış bir egzersiz planını mutlaka içermelidir. Verdikleri kiloyu başarılı bir şekilde koruyanların sırrı günde 30 ila 45 dakika yürüyüştür.

Vazgeçilmez öğün kahvaltı. Atlanan bir kahvaltının ardından yeterli, dengeli ve çeşitli bir öğle yemeği genellikle yapılamaz.

Porsiyon kontrolünün, edinilmesi gereken önemli bir alışkanlık olduğunu unutmayın! Bu sayede kilo kontrolü artık sizin elinizdedir.
Kilo tuzakları

Yanlış 1: Diyet ve light ürünler kilo aldırmaz!

Yanlış 2: Şok diyetler daha çok yağ kaybettirir!

Yanlış 3: Bitki hapları, hızlı kilo verdirir!

Yanlış 4: Limon-greyfurt, ananas zayıflatır!

Yanlış 5: Yağ kıran aletlerden faydalanalım!

Yanlış 6: Masajla kaslara elektrik vermekle, yağ kaybediliyor!

Diyetin sessiz katilleri

Izgara et yemek için gittiğiniz lokantalarda ikram edilen ara sıcaklar. (Yağda kızartılmış soğan halkaları gibi.)

Büyük, çok büyük hamburger menüleri. (Hem karbonhidrat hem de sodyum alımını artırıyor)

Balık ile salatanın mükemmel birlikteliğini bozan yağlı-soslu mezeler. (Kızartılmış karides, midye, kalamar gibi)

Bir kahve molasını 400-500 kalori ilave yaparak kâbusa çeviren kekler, kurabiyeler.

Diyeti bozan içecekler, aşırı miktarda kahve kreması ve şekerle tatlandırılmış büyük bardak (330 ml) kahve çeşitleri.

Hızlı kilo kaybı tehlikelidir

Kilo fazlalığı, özellikle obezite, sağlığın temel düşmanlarından biridir. Fazla kilolardan mutlaka kurtulmak ama bunu doğru bir planla başarmak gerekiyor. Bütün dünyada araştırmalar hangi yaş ve kiloda olursanız olun sağlıklı bir vücudun ayda 2-4 kilodan daha fazla kaybı kabullenmekte güçlük çekeceğini gösteriyor.

Bunlar çok önemli

Tuz kullanımını azaltın. Günde 2-3 gramı geçmeyecek miktarda tuz tüketmeye çalışın.

Yemeklerinize potasyum bakımından zengin, maydanoz, nane, kekik, dereotu, soğan, limon gibi tat vericileri kullanmaya özen gösterin.

Kansere karşı koruyucu etkisi olan sarımsak, sofranızda mutlaka yer alsın.

Bitkisel sıvı yağları tercih edin.

Bol bol tere, roka, yeşil soğan, maydanoz tüketin.

Peynirinizi tuzsuz alın ya da suda bekletin.

Zeytin tüketimini günde 4-5 adet olacak şekilde sınırlayın.

Günde 3-5 porsiyon meyve-sebze tüketin.

Turşu, salamura ve ev salçası tüketimini azaltın.

Alkollü içki hiç kullanmayın.

Tereyağı, margarin, kuyrukyağı ve içyağı kullanmayın.

Alışverişe çıktığınızda sepete bir şey koymadan önce düşünün. Etiketleri okuyun.

Lezzetli, sağlıklı ve hafif pişirme önerileri

Yiyecekler aşırı derecede pişirilmemeli. Çünkü bütün besin değerleri kaybolabilir. En sağlıksız pişirme şekillerinden biri mangaldır. Besinlerin eriyen yağları ateşin üstüne aktıkça yanarlar ve tehlikeli kanserojen madde üretirler. Kızartılırken yanan veya kahverengileşen ekmekler de tehlike oluşturur. Yemek pişirilecek tencere cam ya da paslanmaz çelikten olmalı. Yemeği tatlandırmak için kokulu bitkiler, baharatlar, yağsız yoğurt, tuzu azaltılmış soya sosu, limon ya da sirke kullanabilirsiniz.